Tevhide Çelenk
Tevhide Çelenk

Stres ve Kortizol Kilo Alma ve Kilo Kaybını Nasıl Etkileyebilir?

20 Eylül 2022
3 dk Okuma
1 hafta önce
Stres ve Kortizol Kilo Alma ve Kilo Kaybını Nasıl Etkileyebilir?

Binlerce yıl önce doğduğunuzu hayal edin. Hayat kesinlikle zorlayıcı olurdu, ama muhtemelen bugünkü hayattan daha az karmaşık olurdu. O zaman günlük stresler yiyecek bulmak, barınak ve sıcak tutmak olacaktır. Bazen vahşi bir kaplan veya başka bir hayvan tarafından kovalanabilirsiniz. O anda, vücudunuz adrenalin ve glikoz salgılar, sisteminizi hızlı ve uzaklara koşmak için enerji ile doldurarak kendinizi kurtarır. İlk enerji artırıcı kimyasalları tükettiğinizde, vücudunuz kortizol üretecek ve size şeker isteği verecektir. Bugün, tüm gün boyunca "kaplanlar" bombardımanına tutuluyoruz. Dünya olaylarının dakika dakika haberlerine, dünya piyasalarına ve hava olaylarına ilişkin raporlara, günlük iş performansı ve aile içi baskıdan bahsetmiyorum bile. Sürekli bir adrenalin patlaması durumundayız.  

Vücudumuzdaki etkisi güçlüdür. Stres hormonu kortizol aşırı şekerle birleşerek yağ depolanmasına, özellikle karın yağına neden olur. Ayrıca kortizol, enerji rezervlerine sahip olduğumuzdan emin olmak için metabolizmayı yavaşlatır. Bu yeterli değilse, stres de daha fazla insülin üretmemizi sağlar ve bu da daha fazla yağ depolanmasına neden olur. Sağlıklı gıda seçimleri yapıyor olsak bile kilo alımı olabilir. Kilo kaybı zor veya yavaş olabilir.

Çoğu zaman stres altında kalma durumu olan kronik stres, bağışıklık sistemimizi alt üst eder, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kalp hastalığı, felç, üreme sorunları, azalmış akciğer ve solunum fonksiyonları için mükemmel koşulları yaratır ve eklem ağrısı olasılığını artırır.  

Stres ayrıca egzersiz yapmak, uyumak, alışveriş yapmak ve sağlıklı yiyecekler hazırlamak için zaman ayırma gibi yerleşik sağlıklı alışkanlıklarımızdan da vazgeçmemize neden olabilir. Öğün atlayabilir, fazla yiyebilir, sağlıksız hızlı (erişilebilir) yiyecekleri seçebilirsiniz. Bu sağlıksız değişiklikler stresi daha da kötüleştirebilir, olaylar döngüsüne neden olabilir, gün içinde yeterince iyi hissetmez hale gelebilirsiniz. Peki bu döngüyü nasıl durduracağız ve daha dengeli bir yaklaşıma nasıl geri döneceğiz? İşte sağlığa, dengeye getirecek kortizol seviyelerinizi düşürmeye yardımcı besinler;

Bitter çikolata

Serotonin ve endorfin gibi iyi hissetmemizi sağlayan nörotransmitterlerin beyindeki düzeyini artırır. Bu nedenle stresli anlarınızda kendinizi daha iyi hissetmek için kahvenizin yanında en az yüzde 70 oranında kakao içeren bitter çikolata tercih edin.

Kakaoda bulunan "bioflavonoid" adlı maddeler, yüksek düzeyde antioksidan etki gösteriyor ve stres hormonu olarak bilinen kortizol seviyesini dengeliyor. Çikolata, içerdiği magnezyum sayesinde ruhsal gerginlik ve kan basıncının düşürülmesine de yardımcı oluyor.

Kırmızı Biber

İyi bir C vitamini kaynağıdır. C vitamini kandaki stres hormonu olan kortizol seviyesini düşürerek stresinizi gidermenize yardımcı olur. Stresli zamanlarda kırmızı biberi yemeklerinize veya salatalarınıza ekleyin.

Yumurta

Serotonin oluşturmaya yardımcı olan bir amino asit olan triptofanın başlıca kaynağıdır. Aynı zamanda D vitamini, çinko, magnezyum ve selenyum açısından zengin bir kaynak olan yumurtayı sofralarınızdan eksik etmeyerek strese savaş açabilirsiniz.

Badem ve fındık

Yüksek miktarda çinko, B2 ve E vitamini içeriği sayesinde stres sırasında vücudun bağışıklık sisteminin dayanıklılığını artırıyor. Alınan besin değerinin azalmaması için bu gıdaların kavrulmamış olarak tüketilmesi gerekir. Gereken faydayı almak için günde 5-6 tane badem ve fındık tüketilmesi yeterli olur.

Kabak Çekirdeği

Stres anında yükselen kortizol seviyesinin düzenlenmesinde rol oynayan ve stres belirtilerini azaltan magnezyumun başlıca kaynağıdır. Stresli olduğunuz dönemlerde 1 avuç kabak çekirdeğini ara öğünlerinize ekleyin.

Yulaf Ezmesi

Serotonin seviyesinin artmasına yardımcı olarak stresi azaltan yulaf ezmesini süt veya yoğurdunuza ekleyerek eğlenceli ve sağlıklı öğünler hazırlayın. Yulaf yemek, beynin serotonin salgılamasını uyarıyor. Ancak yavaş sindirilmesi ve pankreasın daha az yorulması amacıyla yulafın iri parçacıklar halinde tüketilmesi daha iyi olur.

Yeşil Mercimek

Ruh halini iyileştirmeye yardımcı olan selenyum açısından son derece zengin olan yeşil mercimeği salatalarınızda ya da yemeklerinizde kullanarak stresle mücadelenize dahil edebilirsiniz.

Kefir ve yoğurt

Probiyotik besinler bağırsak florasını düzenleyerek stresin azaltılmasına yardımcı olur. Kefir tüketmeyi alışkanlık haline getirerek doğal bağırsak bakterilerini destekleyebilir; buna bağlı olarak strese bağlı hastalık riskini azaltabilirsiniz. Ev tipi yoğurt; bol miktarda kalsiyum ve probiyotik (faydalı bakteri) içeriği ve asit azaltıcı etkisiyle vücutta bağışıklık sisteminin güçlendirilmesini sağlıyor.

Yeşil Çay

Duygu durum bozuklukları üzerinde olumlu etkileri olan L-Theanine adlı amino asit içerir. L-Theanine, stresi azaltan serotonin ve dopamin hormonlarının üretimine yardımcı olurken; beyinde stres ile bağlantılı kimyasalların seviyesini düşürerek stres ve kaygıyı azaltır. Ara öğünlerde veya güne başlarken yeşil çay için.

Bununla birlikte, egzersiz yapmak, meditasyon yapmak veya bir diyetisyenden rehberlik istemek gibi kilo alımını önlemek veya bunlarla mücadele etmek için birkaç etkili yönteme başvurabilirsiniz.

Uzm.Dyt.Tevhide Çelenk

Yorum Yazın

Yazarın Diğer Yazıları