Gıdanın çok değerli olduğu zamanlardan beri besinin bozulmasını önleyen bir madde olarak keşfedilen tuz, vergi ve para yerine de geçmekteymiş.

Besin endüstrisinin gelişmesi ve işlenmiş gıda ürünlerinin artması ile tuz tüketimi çoğalmıştır. Uzun süreli aşırı tuz tüketimi başta böbrek hastalıkları olmak üzere kalp ve damar hastalıkları, inme, felç, yüksek tansiyon gibi hastalıklarla ilişkilendiriliyor. Kısacası yemek masasından kalkan tuzlar daha fazla anlam içeriyor.

İyi haber şu ki tuzu azaltmaya başladığınız ilk zamanlar yediklerinizin size tatsız-tuzsuz gelmesiyle moralinizi bozmayın. Birkaç hafta içinde damak tadınız buna alışacaktır.

Mutfaktaki sodyum ve tuz nasıl azaltılır?

Makarnanın haşlama suyuna tuz ilave etmeyin.  Peynir rendesi kullanarak peynirin tuzunu tuz ilavesiz makarna ile dengeleyin. Aynı zamanda karbonhidrat ve protein ikilisini bir arada tükettiğiniz için tokluk süreniz daha uzun olacaktır.

Zeytin, turşu, konserve, salamura gibi tuz içeriği yüksek besinleri tüketmeden önce sıcak suda bekletin. Soğuk su ile durulayın. Zeytinyağlı salamura yaprak dolması yaparken iç harcına tuz ilave etmeyin.

Tuz ve sodyum içeriği zengin bir besinin yanında sodyum ve tuz içeriği düşük yeşil yapraklı sebze ve meyveleri bolca tüketin.

Biyoyararlılığı yüksek kaliteli bir protein olan yumurtayı daha lezzetli hale getirmek için sevdiğiniz baharatlardan ekleyebilirsiniz. Böylelikle tuz ilavesi isteğinizde kalmaz.

Tüm tuz içeriği yüksek gıdaları aynı gün içinde tüketmemeye çalışın. Örneğin pastırmalı kuru fasülye ve turşu gibi veya hellim peyniri ve zeytin gibi.

Daha taze yiyecekler yiyin. Çoğu taze meyve ve sebze, sodyumda doğal olarak düşüktür.

Eğer salatalarda sos kullanmayı seviyorsanız katkısız ve az tuzlu biçimde kendiniz hazırlayın.

Etiketi kontrol edin. Sadece tat, hangi yiyeceklerin sodyumda yüksek olduğunu söylemeyebilir.

Çoğu paketlenmiş ve işlenmiş gıdada bulunan Besin Değerleri etiketi, her porsiyondaki sodyum miktarını listeler. Ayrıca, bileşenlerin aşağıdakiler gibi tuz veya sodyum içeren bileşikler içerip içermediğini de listeler:

Monosodyum glutamat (MSG)

Kabartma tozu (sodyum bikarbonat da denir)

Kabartma tozu

disodyum fosfat

Sodyum aljinat

Sodyum sitrat

Sodyum nitrat

Servis başına 200 mg'dan fazla sodyum içeren ürünlerden kaçınmaya çalışın.

Ağzımda neden tuzlu bir tat var?

Bazen bunu hissediyor olabilirsiniz. Tükürüğünüz doğal olarak az miktarda tuz içerir. Ancak yeterince su almadığınızda, tükürüğünüzdeki tuz daha konsantre hale gelir. Bir bardak suya tuz serptiğinizi ve bir çay kaşığı suya aynı miktarda tuz koyduğunuzu düşünün. Bir çay kaşığı suyun tadı daha tuzlu olacaktır çünkü tuzu seyreltmek için daha az su vardır. Her gün yeterince su içerek tuzlu tadından kurtulabilirsiniz.

Uzm.Dyt.Tevhide Çelenk